nedelja , 25 februara 2024
Početna / Vijesti / Kultura / Predavanje povodom 530 godina od početka štampanja Oktoiha Prvoglasnika u Pljevljima

Predavanje povodom 530 godina od početka štampanja Oktoiha Prvoglasnika u Pljevljima

U velikoj sali Centra za kulturu u Pljevljima, JU Narodna biblioteka „Stevan Samardžić“  4. oktobra 2023. godine na praznik Odanija časnom i životvornom krstu organizovala je predavanje povodom 530 godina od početka štampanja Oktoiha Prvoglasnika, prve štampane srpske ćirilične knjige, koja je ujedno i prva štampana knjiga kod Južnih Slovena. Uz blagoslov Vladike mileševskog Gospodina Atanasija, prigodno slovo o Oktoihu i njegovom značaju održao je Vladika budimljansko nikšićki Gospodin Metodije,  profesor dr Budimir Aleksić govorio je o Oktoihu sa naučnog stanovišta.

Predavanje povodom 530 godina od početka štampanja Oktoiha Prvoglasnika u Pljevljima

Preosvećeni Vladika Gospodin Metodije, svojim obrazovanjem, nesvakidašnjom životnom energijom, istrajnom i autentičnom vjerom u Bogočovjeka, a ponajviše bezgraničnim milosrđem impresionira ipredstavlja biser arhipastirskog stada Hristovog.Kao što je Pravoslavna crkva kroz vijekove bila duhovna majka, putokaz i učiteljica srpskog roda u teološkoj odnosno jevanđeljskoj nauci i životu po toj nauci, tako je vladika Metodije stub i tvrđava istine, učitelj i prosvetitelj srpskog naroda u Crnoj Gori. Nadahnut, sa iskustvom prekaljenog borca i naglašenom empatijom prema svom stradalnom srpskom narodu neumorno brani, ujedinjuje podvižnički krči put budućim zdravim generacijama Svetosavaca.

Neprestano se trudi oko uzdizanja duša svojih vjernika u svemu onome što čini biće jednog hrišćanskog naroda, a to znači oplemenjivanje Hristom svih snaga i sposobnosti svakog pojedinca i naroda.  Svojom ljubavlju, mudrošću i plemenitošću krijepi svoje duhovno stado.

Temelje njegovog duhovnog vaspitanja i obrazovanja postavili su blaženopočivši: patrijarh Pavle i mitropolit Amfilohije. Sjeme koje su oni posijali dalo je blagodatni korijen, a vremenom mironosni plod duhovnog vladičinog uzrastanja. Vrlinama kao svjetlošću prosvjećuje i preobražava duh srpskog naroda, molitvom je progonio tamu nevjerja, izobličio one koji su pokušali da nam otmu, oskrnave i zatru identitet i duhovnu ćeliju Njegoševe Crne Gore. U liku Belog Anđela, Miroslavljevog jevanđelja, Oktoiha, Gorskog vijenca svetih srpskih zadužbina, svetitelja, egzarha i predstavnika Srpske Pravoslavne Crkve možemo ugledati put srpskog naroda.

Sadržajna biografija preosvećenog vladike Metodija počinje u Sarajevu, gdje je rođen i gdje je započeo školovanje. Uslijed ratnih neprilika sa porodicom napušta Sarajevo, preostala dva razreda Gimnazije završava u Podgorici, a zatim i Ekonomski fakultet. Nakon tri godine, zamonašen je u Cetinjskom manastiru na prazničnom bdeniju 11. jula 2004. godine sa imenom Metodije.U čin đakona rukopoložen je 2005. godine na praznik Preobraženja Gospodnjeg, a u čin prezvitera rukopoložen je na Badnji dan 2008. takođe u Cetinjskom manastiru. 22. novembra 2009. godine u manastiru Svetog arhiđakona Stefana u Slancima odlikovan je činom protosinđela od strane Mitropolita crnogorsko-primorskog g. Amfilohija.

Za namjesnika Cetinjskog manastira postavljen je 1. februara 2010. godine, gdje je i rukoproizveden u čin arhimandrita na Petrovdan 2013. godine. Iste 2013. godine diplomirao je na Pravoslavnom bogoslovskom fakultetu ”Svetog Vasilija Ostroškog” u Foči, Univerziteta u Istočnom Sarajevu sa diplomskim radom na temu Vaspitni značaj monaštva. Akademsku 2016/2017. godinu proveo je na Aristotelovom Univerzitetu u Solunu učeći grčki jezik, radi upisa doktorskih studija na Teološkom fakultetu pomenutog Univerziteta. 22. jula 2018. godine u Sabornom hramu Hristovog vaskrsenja u Podgorici, arhimandrit Metodije je hirotonisan u čin episkopa dioklijskog, vikarnog episkopa mitropolita crnogorsko-primorskog g. Amfilohija. 29. maja 2021. godine Sveti arhijerejski sabor ga je izabrao za novog episkopa budimljansko – nikšićkog. Ustoličen je za vladiku budimljansko – nikšićkog u Beranama, u manastiru Đurđevi stupovi 26. septembra 2021. godine.

Predavanje povodom 530 godina od početka štampanja Oktoiha Prvoglasnika u Pljevljima

Naročito se sjećamo 26. decembra 2019. godine kada je brutalno i nemilosrdno napadnut od strane protivnika crkve i njegovog požrtvovanja i spremnosti da za živu Crhvu Hristovu i svoj život položi.

Kao simvol blagodati i pregalaštva, kao neko ko je dvije decenije proveo u blizini mjesta  gde je bila štamparija Crnojevića u kojoj je štampana knjiga čiji jubilej proslavljamo 1493. na 1494. a u slavu Gospoda i Đurađevog pozlaćenog djela, Preosvećeni  Vladika Gospodin Metodije podsjetio nas je na obnavljanje duhovne tehnologije u nama samima, kako nikada ne bismo bili tuđi svome rodu, jeziku, pismu  i istoriji.

Blagoslovom, biranim riječima i besjedom kojom je oplemenio prisutne Pljevljake, kao duhovni vođa osvrnuo se na značaj Oktoiha prvoglasnika i samo djelo Đurađa Crnojevića:  „Veliki su ljudi široki i duboki kao more i njihovo djelo je kao more, niti stari niti se mijenja, niti prolazi, sjećanje na njih i njihov udio u narodnom trajanju i iskustvu uvijek je svježe i prisutno.

I poda Gospod narodu svome čovjeka koji poput starozavjetnog Noja načini korablju iliti svetu knjigu, pa na nju i u nju ukrca sve one koje želi i mora da sačuva od potopa i nestanka i prenese ih u ovo i u svako vrijeme kao sjeme i zalog svoje i Božije ljubavi, tako je i Oktoih i nas prenio, i sačuvao i donio ovdje na pristanište zemlje Đurađeve.

Nismo mi danas izabrali njega, već je on izabrao i sabrao nas kao svoje i sve one prije i poslije nas, koji su i koji će u ljubavi prema svome rodu i prema Bogu slijediti put svete knjige korablje Đurađa Crnojevića.

Ljidi kao što su Đurađ najizrazitiji su reprezenti duhovnih težnji i nastrojenja jednog naroda i njegovog potencijala. On je vidio ono što drugi nisu mogli vidjeti,  vidio je nas i znao je Božijom promislom nadahnut i rukovođen da mi možemo i umijemo da trajemo uprkos svemu, da  imamo iskru neugasivu, da nosimo sveti plamen u duši i krvi, onaj koji ljubimo i koji nas je vodio i izveo iz svih istorijskih mrakova i bespuća. On je uvjek gorio, tinjao i grijao. Vidio je Đurađ sa tog poslednjeg mjesta i trenutka istorijskog koji je nadolazio, vidio je s duhovne visine svoga bića sa kog je dolazio, svijeće zažežene u dušama svoga roda kroz vjekove i znao je da ima kome i ima rašta predati tajnu besmrtnika molitveni Oktoih. Njegov naum i njegovo djelo koje pretrajava pet vjekova svjedoči vizionara, mislioca, pjesnika, etičara, metafizičara, proroka u jednom blagoslovenom djelu koje nas posmatra i dodiruje danas, a pogled i ruke pruža nama pruža sa ambisa istorije i naroda petnaestog vijeka. Dok god ima naroda i čovjeka Đurađ sa Makarijem kuje knjigu angeloliku kojoj nema umora dok god ima naroda i čovjeka koji će umjeti da je čitaju, pjevaju i čuvaju.

Predavanje povodom 530 godina od početka štampanja Oktoiha Prvoglasnika u Pljevljima

Mi koji danas govorimo srpski i pišemo ćirilicom, mi smo stado malo koje je preko svojih fizičkih i duhovnih predaka održalo Đurađev zalog i zavjet. Mi smo njegovi naslednici koje je prije pet vjekova Bogu preporučio da ga dočekamo i dalje ispratimo i evo nas tu, na zemlji, koju nam je ostavio privezavši svoju korablju za nebo, jer nas jedino tako nije mogao izgubiti, i jedino je tako mogao biti živ, i danas kroz nas koji slavimo i njega i njegovo djelo. Konsultujući pojedine izvore i knjige, zašao je u bespuće savremene nauke sa podneblja crnogorskog koja se proklamuje apsolutom znanja i istine o Oktoihu, mnogo čemu se začudio. Najviše nenaučnom pristupu i slijepoj ostrašćenosti. O Oktoihu, ovdje , u mjestu njegovog rođenja pišu latinicom, ne samo što Đurađ svoje ime ne bi umio svoje ime da prepozna, nego bi ga ccijela priča prenerazila i zaprepastila. Najviše vremena i stranica su posvetili štampariji koje nema u zadatim koordinatama i tragovima, što sve eminentne istrebljivače srpske istorije neminovno odvodi da se zapitaju da li uopšte postoji i knjiga. Nije bitno što knjiga živi i živeće, ali kažu naslednici onih drugih, ako nema štamparije, nema ni knjige, ista metodologija kao i kod prebrojavanja žrtava logora smrtu Jsenovac. To je nažalost sve ista priča,to je priča koja treba samo onima kojima je danas nepodnošljivo da se pomire i prihvate činjenicu da su potomci ne Đurađevi već onih drugih  po mnogo čemu, a najviše po sljepilu, pravi naslednici svojih predaka. Istina se ne može ugasiti, niti zamagliti, niti zakopati, niti prebrojati. Istina jeste. Naše je da se vjerom i ljubavlju ozarujemoi radujemo, jer smo svoji na svome, da slavimo i proslavljamo zavjet i zalog Đurađa Crnojevića mudrog i premudrog, da pjesmom pronosimo jezik, ime i pismo svoga roda, po kome se pozna svaki narod na svijetu pa i naš“.

Veče su upotpunile i uljepšale: Lidija Kušljević Zdravicom srpskom rodu i etno pojci Jovana i Jana Ljiljanić.

Tekst: Bojana Đačić

Izvor-episkop.me

About Pljevaljske Novine

Pogledajte i

POTPISAN SPORAZUM O PREKOGRANIČNOJ SARADNJI

Danas su, u prostorijama JU Centar za kulturu Pljevlja, Sporazum o prekograničnoj saradnji između Doma …

Ostavite odgovor

Vaša adresa e-pošte neće biti objavljena.